Nefusta: laad- en tankstation voor de toekomst

Nefusta: laad- en tankstation voor de toekomst

Een samenwerkingsverband van verschillende partners (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), Sweco, DEKRA, DNV GL en CGI) gaat een New Energy Vehicles Fueling Station (Nefusta) ontwikkelen. Dit groene laad- én tankpunt heeft de mogelijkheid energie op te slaan, is geschikt voor diverse vormen van toekomstig vervoer en voor verschillende energiedragers en kan ook het elektriciteitsnet ondersteunen. Het team onderzoekt de komende twee jaar welke scenario’s de beste perspectieven bieden.

Achtergrond

De effecten van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. De energietransitie van fossiele naar hernieuwbare bronnen is daarbij onvermijdelijk om de stap naar een CO2-neutrale samenleving mogelijk te maken. Die transitie wordt sterk gedreven door snel groeiende technologische ontwikkelingen en mogelijkheden. Veelal worden deze innovaties door de overheid aangejaagd vanuit maatschappelijke en economische belangen. Topsector Energie is een voorbeeld van een organisatie die Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen stimuleert, verbindt en ondersteunt bij de ontwikkeling en toepassing van innovaties voor een snelle transitie naar een duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem in de gebouwde omgeving en de infrastructuur. Topsector Energie versterkt daarmee de internationale concurrentiekracht van deze bedrijven en de kennispositie van deze onderzoeksorganisaties. Ook in een sector als verkeer en vervoer wordt volop geïnnoveerd. Vervoerssystemen worden slimmer en duurzamer waarbij de elektrische auto vooralsnog het bekendste voorbeeld is. Nederland telt nu al ruim zeventigduizend laadpunten voor elektrische auto’s in honderden gemeenten. Een ander voorbeeld is autonome voertuigen. Deze kunnen bijdragen aan het effectief gebruikmaken van de infrastructuur voor energievoorziening van voertuigen. Zo wordt voorkomen dat dure laadpunten bezet gehouden worden, terwijl er niet geladen wordt. Volgens het Amerikaanse onderzoeksbureau IHS zullen er rond 2035 wereldwijd zeker 54 miljoen autonome voertuigen op de wegen rondrijden.  Het vrachtvervoer ten slotte is ook bezig met het gebruik van potentieel duurzame energiedragers, als biobrandstoffen.

 

Tankstation-van-de-toekomst-NEFUSTA

Een artist impression van het laad- en tankstation van de toekomst.


Het Nefusta-concept

Bij de ontwikkeling van deze new energy vehicles horen nieuwe tank- en laadfaciliteiten. Hoe die eruit moeten komen te zien, is nog de vraag. Het samenwerkingsverband Nefusta (new energy vehicles fueling station) buigt zich over deze vraag. Het Nefusta-team wil een flexibel laad- en tankstation voor de toekomst ontwikkelen. Dat wil zeggen dat de energielevering geschikt is voor alle vormen van wegvervoer, zoals bussen en vrachtwagens of hybride vervoersvormen – én voor verschillende energiedragers. Dus niet alleen stroom, maar bijvoorbeeld ook waterstof of andere gassen (zoals methaan). Het wezenlijke verschil met de elektrische laadstations van nu is, dat het gebruik van elektriciteit door het laad- en tankpunt niet gelijktijdig gekoppeld is aan het leveren van energie aan de voertuigen. De elektriciteit kan worden opgeslagen door middel van lokale batterijen of door deze om te zetten naar een gasvorm, bijvoorbeeld waterstof.

De ontwikkeling van een dergelijk flexibel laad- en tankstation zal het proces van de energietransitie in een enorme stroomversnelling kunnen brengen. Vanwege de unieke eigenschap van het laad- en tankpunt om de energie op te kunnen slaan en daarmee het energieverbruik van het station in de tijd los te koppelen van de energielevering aan de weggebruiker, kan er een buffer worden opgebouwd en daarmee de piekbelasting van het elektriciteitsnet worden opgevangen. Op andere momenten kan de overproductie door zon en wind worden opgeslagen in batterijen of worden omgezet naar andere energiedragers. Zo draagt een flexibel laad- en tankpunt bij aan een stabieler en flexibeler elektriciteitsnet, dé grote uitdaging in de transitie naar duurzame energie. Verduurzaming van energie en vervoer en de infrastructurele veranderingen waar de elektriciteitsmarkt voor staat komen in het Nefusta-project mooi samen.

Het Nefusta-project: doel en aanpak

Het Nefusta-project is in maart 2017 van start gegaan met een onderzoek naar de concrete realisatiemogelijkheden van een groen laad- en tankpunt. Daarbij kijken de partners onder meer naar de verschillende stakeholders en hun belangen, economische haalbaarheid, wettelijke kaders en veiligheid. Vervolgens komt er een traject van concept engineering, waarin het team een modelstation gaat ontwerpen, met een technisch simulatiemodel, een artist impression en een maquette. Het doel is om in twee jaar tijd te komen tot de drie meest duurzame en economisch meest interessante scenario’s. In deze scenario’s zijn onder andere de schaalgrootte van het laad- en tankpunt, de functionaliteiten en de locatie omschreven. De locatie hangt bijvoorbeeld mede af van de hoeveelheid verkeer dat er langs komt en de verbindingsmogelijkheden met de energie-infrastructuur. Uiteindelijk moet de weggebruiker er beter van worden: deze heeft straks meer infrastructuur nodig om alternatieve energiedragers te kunnen gebruiken voor zijn mobiliteitsbehoefte.

Voor het project wordt een Raad van Advies ingesteld, die fungeert als klankbordgroep. In deze Raad van Advies zullen niet alleen netbeheerders, energieleveranciers en dienstverleners voor elektrisch vervoer, maar ook bijvoorbeeld een olie/gasmaatschappij zitting nemen.

De Nefusta-partners

Het Nefusta-project wordt gesteund door Topsector Energie. De projectpartners vormen samen een uitgebalanceerd team en leveren vanuit hun eigen expertise waardevolle informatie voor het onderzoek. De partners van het onderzoek zullen ook allemaal een rol gaan spelen bij een daadwerkelijke realisatie van de groene laad- en tankpunten. Bovendien werken de partners per deelproduct intensief samen om zo de integraliteit van het eindresultaat te borgen. De HAN is aanvrager en trekker van het project, Sweco kijkt naar de wet- en regelgeving als het gaat om milieu en omgeving, DEKRA focust op veiligheid, zowel op product als installatieniveau, DNV GL richt zich op de infrastructuur voor elektriciteit en kijkt daarbij naar de locatie en de verbinding met het elektriciteitsnet en CGI geeft adviezen met betrekking tot stakeholderanalyse en businessmodellen en is verantwoordelijk voor de ICT. V.w.b. laatstgenoemde leveren de digitale systemen hierbij de informatie en zorgen voor afstemming tussen vraag en aanbod, zowel aan de zijde van het elektriciteitsnetwerk als aan de zijde van de energiebehoefte van de voertuigen.

Contact opnemen

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Floris Jousma.